เพลงโคราช

                 ชาวไทยโคราช  เป็นกล่มชนพื้นเมืองที่มีศิลปวัฒนธรรมเป็นเอกลักษ์ของตนเองมาช้านาน ส่วนใหญ่อาศัยในท้องที่จังหวัดนครราชสีมา  ชาวไทยโคราชมีภาษาถิ่นเฉพาะ นิยมรับประทานข้าวเหนียวมากกว่าข้าวเจ้า การละเล่นพื้นบ้านที่แปลกเด่นไม่เหมือนที่ใด คือ "เพลงโคราช'  ซึ่งมีลักษณะเป็นเพลงปฏิพากษ์คล้ายกับเพลงลำตัดมากกว่าหมอลำ

                  การละเล่นเพลงโคราช นับว่าเป็นมหรสพพื้นบ้านเล่นอย่างเรียบง่ายที่สุดเพียงแต่หมอเพลงหญิง ชายแต่งกายพื้นบ้าน คือ ชายนุ่งผ้าโจงกระเบนไหมหางกระรอกใส่เสื้อดอกดวงมีผ้าขาวม้าคาดเอว   และหญิงนุ่งชุดโจงกระเบน เช่นกัน   ใส่เสื้อลูกไม้สวยงามขึ้นมาประชันฝีปาก เป็นคู่  ๆ  บน   'โรงเพลง'   ไม่ต้องมีเสียงดนตรีและเครื่องใช้จังหวะ อะไรเลย   มีแต่การแสดงไหวพริบปฏิภาณในการแสดงโวหารของหมอเพลง  ตั้งแต่บนเกริ่น  บทเชิญ บทเกี้ยว   บทปลอบ  บทคร่ำครวญไปจนจบที่เพลงลา ซึ่งกว่าจะถึงบทลานั้นส่วนมากจะเป็นเวลาใกล้รุ่งสาง  เพลงโคราชเป็นที่นิยม มากในสมัยต้นรัตนโกสินทร์  โดยเฉพาะท้าวสุรนารีโปรดปรานมาก   ถึงกับกล่าวกันว่าถ้าหากจะบนบานศาลกล่าวที่อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีให้ได้ผลต้องบนด้วยเพลงโคราช  ในปัจจุบันนี้ยังคงหลงเหลือตกทอดเป็นมรดกของท้องถิ่นจึงมี ไว้สำหรับการแก้บนเป็นส่วนใหญ่ ปัจจุบัน 'โรงเพลง' จะอยู่ใกล้กับอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีเพื่อสะดวกในการแก้บนของประชาชน